Waarheen? Emigreren en belasting: twaalf landen vergeleken — en wat Nederland u nog tien jaar nastuurt
Vrijdagochtend, 13 november. Aan een keukentafel in Amersfoort liggen drie dingen naast elkaar: de krant met de uitslag van de stemming over het Belastingplan 2027, een brochure over de Algarve, en de jaarstukken van een bv die dertig jaar werk bevat. De man is 61, de vrouw 59. Het huis is afbetaald. De kinderen zijn de deur uit. Gisteravond zei hij het hardop, voor het eerst: "Dan gaan we toch." Vanochtend vraagt zij: "Waarheen — en wat kost het?"
Dit stuk is voor die keukentafel. Wie Nederland verlaat om fiscale redenen, ontsnapt niet meteen. De Nederlandse wet volgt een Nederlander nog tien jaar voor de erf- en schenkbelasting, een leven lang voor de winst in de eigen bv, en tien jaar voor het pensioen. Pas wie dat kent, kan kiezen tussen België, Portugal, Spanje, Italië, Griekenland, Cyprus, Zwitserland, Monaco, Dubai, Qatar en de rest.
Dit is geen fiscaal of juridisch advies. Het is een kaart, geen route. Elke regeling hieronder hangt af van uw nationaliteit, uw vermogen, de samenstelling ervan, uw leeftijd en hoe lang u werkelijk weggaat. Bedragen en regels zijn de stand van november 2026 en veranderen elk jaar. Laat uw eigen situatie doorrekenen door een adviseur die in beide landen thuis is, vóór u een huis verkoopt of een huurcontract tekent.
Eerst de eerlijke vraag: wie kan dit eigenlijk?
Dit blog schrijft al maanden dat de erfbelasting de middenklasse raakt en de werkelijk rijken laat lopen. De rijken plannen eromheen; het midden betaalt. Een gids over emigreren lijkt daarmee in strijd. Het is het tegendeel. Wie de regels hieronder naast elkaar legt, ziet precies waarom de uitgang breed lijkt maar smal is: hij vraagt kapitaal, mobiliteit, tijd en adviseurs. Wie die heeft, kan gaan. Wie ze niet heeft, blijft — en betaalt.
Dat maakt dit stuk geen aanklacht tegen wie vertrekt. Het is een eerlijke rekensom voor iedereen die het overweegt. En het is bewijsmateriaal voor iedereen die blijft.
Deel I — Wat Nederland u nastuurt
Voordat een bestemming ertoe doet, moet u weten wat u meeneemt. Nederland kent vijf fiscale claims die na vertrek blijven bestaan, en één sociale die minstens zo zwaar weegt. Samen bepalen zij of emigreren iets oplevert.
1. Erf- en schenkbelasting: de tienjaarsregel
Artikel 3 van de Successiewet bevat de woonplaatsfictie; wij schreven eerder over wat die regel zegt over het stelsel. Een Nederlander die emigreert en binnen tien jaar overlijdt of schenkt, wordt geacht nog in Nederland te wonen. Zijn erfgenamen betalen dan Nederlandse erfbelasting over het hele vermogen, ook over wat in het buitenland staat. De fictie draait om de nationaliteit van de overledene. Waar de erfgenamen wonen, doet er niet toe: de Nederlandse erfbelasting kijkt naar de woonplaats van de schenker of erflater, niet naar die van de ontvanger.
Voor schenkingen geldt daarnaast een eenjaarsregel voor iedereen, ongeacht nationaliteit. Wie vertrekt en binnen een jaar schenkt, schenkt fiscaal nog als inwoner van Nederland.
Wat betekent dat in de praktijk? Wie op zijn 61e vertrekt, ontsnapt pas aan de Nederlandse erfbelasting als hij 71 haalt. Overlijdt hij eerder, dan was het vertrek voor de erfbelasting vergeefs. Het woonland kan dan bovendien zélf heffen; Nederland verrekent buitenlandse erfbelasting dan via een verdrag of via het eenzijdige Besluit voorkoming dubbele belasting 2001. Nederland heeft erfbelastingverdragen met slechts zeven landen: Zwitserland, Zweden, Finland, de Verenigde Staten, Israël, het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk.
Volgens een antwoord van het kabinet aan de Kamer kenden van de EU-landen met een erfbelasting alleen Frankrijk (zes van de laatste tien jaar), Duitsland (tien jaar) en Ierland (vijf jaar) een termijn die enigszins vergelijkbaar is. Nederland houdt zijn emigranten dus langer vast dan vrijwel elk ander Europees land.
Twee uitzonderingen verdienen een aparte regel. Voor een vertrek naar Curaçao is de termijn onder de Belastingregeling Nederland Curaçao sinds 2015 verkort tot vijf jaar, voor zowel schenk- als erfbelasting. En wie geen Nederlander is, valt na vertrek helemaal niet onder de tienjaarsregel voor de erfbelasting. Wie vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, verliest in de regel wel de Nederlandse. Dat is een prijs die de meeste mensen niet willen betalen.
2. Uw bv: de conserverende aanslag die nooit verloopt
Wie een aanmerkelijk belang heeft — minstens 5% van de aandelen in een vennootschap — wordt bij emigratie behandeld alsof hij zijn aandelen verkoopt. Over de waardegroei tot het moment van vertrek legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op. Wie in de EU blijft, krijgt uitstel van betaling. Buiten de EU vraagt de fiscus zekerheid.
Tot 2015 werd die aanslag na tien jaar kwijtgescholden. Voor wie na 15 september 2015 vertrok, geldt dat niet meer: de aanslag blijft levenslang openstaan. Bovendien int Nederland naar rato bij elke dividenduitkering, niet pas bij een uitkering van 90% of meer. Een dga die naar Cyprus of Dubai gaat om dividend belastingvrij te ontvangen, ontdekt dat Nederland bij elk dividend uit de oude bv een deel van de oude rekening meeneemt.
Wat wél werkt: waarde die ná vertrek ontstaat, valt buiten de conserverende aanslag. Een ondernemer die in het buitenland iets nieuws opbouwt, neemt de oude claim mee maar bouwt de nieuwe waarde vrij op.
3. Pensioen en lijfrente: tien jaar braaf blijven
Ook over opgebouwd pensioen en lijfrente volgt bij emigratie een conserverende aanslag. Wie zich tien jaar aan de regels houdt — niet afkopen, niet vervreemden — kan daarna kwijtschelding vragen. Wie in die tien jaar afkoopt, betaalt alsnog.
4. Box 3 na 2028: een exitheffing op uw beleggingen
Het kabinet wil box 3 vanaf 2028 omzetten in een belasting op werkelijk rendement. Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 regelt ook wat er bij emigratie gebeurt: daarvoor is uitstel van betaling voorzien. Een uitstel van betaling betekent dat er bij vertrek iets wordt vastgesteld, net als bij de bv. Wie overweegt te gaan met een grote beleggingsportefeuille, moet weten dat het vertrekmoment fiscaal anders gaat tellen. Het wetsvoorstel lag in november 2026 nog bij de Eerste Kamer, met een novelle onderweg.
5. De trailing tax: er nog niet, wel in de lucht
De Kamer vroeg het kabinet in meerdere moties om een verlengde belastingplicht in de inkomstenbelasting na emigratie te onderzoeken: een "trailing tax", zoals de erfbelasting die al kent. Het kabinet concludeerde dat het fiscale belang daarvan voor zeer vermogende personen beperkt is en de uitvoeringslasten groot. Daarmee is de trailing tax er niet. Maar wie het Belastingplan 2027 heeft zien ontstaan, weet dat "niet nu" in Den Haag geen "nooit" betekent.
6. Buiten de fiscus: AOW en zorgverzekering
De duurste post bij emigratie staat vaak niet op een aanslag. Wie in het buitenland gaat wonen, is meestal niet meer verzekerd voor de AOW. Volgens de Rijksoverheid wordt de AOW voor ieder jaar dat u niet verzekerd bent met 2% gekort. Dat is levenslang. U kunt de verzekering vrijwillig voortzetten bij de SVB, maar alleen als u dat aanvraagt binnen één jaar na vertrek. De premie hangt af van uw inkomen: volgens de SVB is de minimumpremie ongeveer € 569 en de maximumpremie ongeveer € 5.693 per jaar.
Ook de zorgverzekering verandert. Volgens het CAK stopt uw Nederlandse zorgverzekering per de verhuisdatum. Wie een Nederlands pensioen of uitkering heeft, kan in sommige verdragslanden via het CAK verzekerd blijven. Maar per 1 november 2026 zijn die regels veranderd: wie vóór de AOW-leeftijd emigreert, moet volgens MAX Vandaag in bepaalde gevallen zelf een zorgverzekering afsluiten tot de AOW ingaat. In landen zonder verdrag, zoals de Golfstaten, regelt u het altijd zelf.
| Nederlandse claim na vertrek | Duur | Te ontlopen? |
|---|---|---|
| Erfbelasting (Nederlander) | 10 jaar | alleen door 10 jaar weg te blijven |
| Erfbelasting (Curaçao) | 5 jaar | na 5 jaar |
| Schenkbelasting (iedereen) | 1 jaar; Nederlander 10 jaar | alleen door te wachten |
| Box 2, oude waarde bv | levenslang (vertrek na 15-9-2015) | nee; alleen nieuwe waarde is vrij |
| Pensioen en lijfrente | 10 jaar | ja, als u niet afkoopt |
| Box 3 na 2028 | volgens wetsvoorstel uitstel bij vertrek | nog onduidelijk |
| AOW-opbouw | 2% korting per jaar buiten Nederland | ja, vrijwillig verzekeren binnen 1 jaar na vertrek |
Wie die tabel goed leest, ziet de kern: emigreren voor de erfbelasting is een investering met een looptijd van tien jaar. Voor de bv is het helemaal geen ontsnapping, alleen een begrenzing. De bestemming hieronder beslist dus vooral over één ding: wat u ná die tien jaar, en op nieuwe waarde, nog betaalt.
Deel II — De bestemmingen
Per land: wat u betaalt over inkomen, over vermogen en bij overlijden, voor wie het werkt, en waar de adder zit. Alle bedragen zijn de stand van 2026.
België: dichtbij, en geen ontsnapping
België is de klassieke bestemming voor Nederlanders, en voor de erfbelasting de minst logische. Vlaanderen heft in rechte lijn en tussen partners 3% tot € 50.000, 9% tot € 250.000 en 27% daarboven. Roerend en onroerend vermogen worden apart belast. Toch betaalt een kind dat in Vlaanderen € 500.000 aan roerend vermogen erft, circa € 87.000 — tegen circa € 78.900 in Nederland. Schenken van roerende goederen kost in rechte lijn 3% — dat is wel een echte opening, mits u de Belgische regels rond registratie en overlijden binnen een termijn na de schenking kent.
Sinds 1 januari 2026 kent België bovendien een meerwaardebelasting van 10% op financiële activa, met een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000. Voor wie emigreert om zijn beleggingen met rust te laten, is België dus niet langer het land van de belastingvrije koerswinst.
Voor wie: wie om andere redenen vlak over de grens wil wonen, of tijdens het leven in rechte lijn roerend vermogen wil schenken. Adder: de 27% boven € 250.000 bij overlijden.
Portugal: geen erfbelasting voor de familie, geen pensioenparadijs meer
Portugal heft geen erfbelasting in de klassieke zin. Erfenissen en schenkingen van Portugese bezittingen vallen onder een zegelrecht van 10%, maar echtgenoten, kinderen en ouders zijn daarvan vrijgesteld. Voor een gezin is Portugal daarmee na tien jaar fictie vrijwel erfbelastingvrij.
Het beroemde NHR-regime, dat buitenlandse pensioenen jarenlang licht belastte, is gesloten. De opvolger IFICI geeft een vlak tarief van 20% voor tien jaar, maar alleen voor specifieke beroepen in onderzoek, technologie en strategische sectoren. Buitenlandse pensioenen genieten onder IFICI geen voordeel meer en vallen onder de progressieve tarieven, die tot 48% oplopen. Beleggingsinkomen wordt doorgaans belast tegen 28%.
Voor wie: gezinnen die tien jaar willen blijven en voor wie de erfenis het hoofddoel is. Adder: wie leeft van pensioen of beleggingen, betaalt tijdens het leven fors.
Spanje: alles hangt af van de regio
Spanje is geen land maar zeventien belastingstelsels. In Madrid, Andalusië, Valencia en Murcia krijgen echtgenoten en kinderen 99% korting op de erf- en schenkbelasting; Andalusië geeft daarbovenop een vrijstelling van € 1 miljoen. In regio's zonder die korting lopen de tarieven op tot 34%.
De vermogensbelasting loopt landelijk van 0,2% tot 3,5% boven € 700.000. Madrid, Andalusië en een handvol andere regio's geven 100% korting, maar de landelijke solidariteitsheffing op grote vermogens (ITSGF) vangt alsnog wie boven ongeveer € 3 miljoen netto zit. Voor wie in Spanje komt werken, bestaat de Beckham-regeling: 24% vlak over Spaans inkomen tot € 600.000, zes jaar lang, met buitenlands inkomen vrijgesteld en vermogensbelasting alleen over Spaanse bezittingen.
Voor wie: gezinnen met een vermogen onder € 3 miljoen die zich in Madrid of Andalusië vestigen. Adder: de verkeerde regio kiezen kost meer dan in Nederland blijven.
Italië: de vlaktaks voor wie veel buitenlands inkomen heeft
Italië biedt nieuwe inwoners sinds 2017 een vaste belasting op al hun buitenlandse inkomen, ongeacht de hoogte. Wie zich vanaf 1 januari 2026 vestigt, betaalt € 300.000 per jaar, plus € 50.000 per meeverhuizend familielid, voor maximaal vijftien jaar. Daarbij hoort een vrijstelling van Italiaanse erf- en schenkbelasting op bezittingen buiten Italië. De vaste som loont pas bij een buitenlands inkomen boven ruwweg € 750.000 per jaar.
Voor gewone inwoners is de Italiaanse erfbelasting zelf al mild: 4% voor kinderen boven een vrijstelling van € 1 miljoen. Gepensioneerden die naar kleine gemeenten in Zuid-Italië verhuizen, kunnen een vlak tarief van 7% op buitenlands inkomen krijgen; die regeling en de vlaktaks sluiten elkaar uit.
Voor wie: zeer vermogenden met grote buitenlandse inkomsten, of gepensioneerden die het Zuiden niet erg vinden. Adder: € 300.000 per jaar is voor de middenklasse geen regeling maar een grap.
Griekenland: de goedkopere vlaktaks
Griekenland kopieerde het Italiaanse model, tegen een derde van de prijs. Wie zijn fiscale woonplaats naar Griekenland verplaatst en minstens € 500.000 in Griekenland investeert, betaalt € 100.000 per jaar op al zijn buitenlandse inkomen, vijftien jaar lang, plus € 20.000 per familielid. Buitenlandse bezittingen vallen buiten de Griekse erf- en schenkbelasting. Voor buitenlandse gepensioneerden bestaat daarnaast een vlak tarief van 7% op buitenlands inkomen.
Voor wie: vermogenden met hoog buitenlands inkomen, en gepensioneerden met een goed pensioen. Adder: de investeringseis van € 500.000 komt bovenop de jaarlijkse € 100.000.
Cyprus: nul procent op dividend, zeventien jaar lang
Cyprus is de stille favoriet van ondernemers. Wie er fiscaal inwoner wordt zonder Cypriotische domicilie, betaalt zeventien jaar lang 0% op dividend en rente; sinds de belastinghervorming van 2026 kan dat met twee blokken van vijf jaar worden verlengd tegen een vaste betaling. Cyprus kent geen erfbelasting, geen schenkbelasting en geen vermogensbelasting. Fiscaal inwoner wordt u na 183 dagen, of via de zestigdagenregel, die sinds 2026 niet meer vereist dat u nergens anders inwoner bent. De vennootschapsbelasting steeg wel van 12,5% naar 15%.
Voor wie: ondernemers die nieuwe waarde opbouwen in een nieuwe vennootschap. Adder: de Nederlandse conserverende aanslag op de oude bv reist mee. Dividend uit de oude Nederlandse bv wordt door Nederland belast, ook als Cyprus 0% heft.
Zwitserland: de erfenis gaat vrijwel overal vrij
Zwitserland kent geen federale erfbelasting. In november 2025 stemde 78% van de Zwitsers tegen een landelijke erfbelasting op zeer grote vermogens, en alle 26 kantons stemden nee. Echtgenoten zijn in alle kantons vrijgesteld, kinderen in vrijwel alle. Schwyz en Obwalden heffen helemaal geen erf- of schenkbelasting, ook niet voor niet-familie. Wij schreven er eerder over.
Voor buitenlanders die in Zwitserland niet werken, bestaat de forfaitaire belasting: belasting over een geschat uitgavenpatroon in plaats van over het wereldinkomen. De federale ondergrens is in 2026 een belastbare basis van CHF 435.000; 21 van de 26 kantons bieden de regeling ook kantonnaal aan. Let op: Genève past de vrijstelling voor kinderen niet toe als de overledene forfaitair belast was. Zwitserland heft wel een kantonnale vermogensbelasting van ruwweg 0,1% tot 0,8%, maar belast particuliere koerswinsten doorgaans niet. Nederland heeft met Zwitserland een erfbelastingverdrag uit 1951.
Voor wie: vermogende gezinnen die stabiliteit willen en de kosten van levensonderhoud kunnen dragen. Adder: wonen in Zwitserland is duur, en het forfait vraagt dat u er niet werkt.
Monaco: nul, voor wie € 500.000 kan parkeren
Monaco heft sinds 1869 geen inkomstenbelasting voor inwoners, met uitzondering van Fransen. Er is geen vermogensbelasting en geen belasting op koerswinst. Erfbelasting geldt alleen voor bezittingen in Monaco zelf, en is 0% tussen echtgenoten en in de rechte lijn. Officieel bestaat er geen minimumbedrag voor een verblijfsvergunning, maar banken vragen in de praktijk een deposito van ongeveer € 500.000, en u moet aantoonbaar woonruimte hebben in de duurste vierkante kilometer ter wereld.
Voor wie: de werkelijk vermogenden. Adder: de huur.
Verenigde Arabische Emiraten: nul, met één papiertje
De VAE heffen geen inkomstenbelasting voor particulieren, geen belasting op koerswinst, geen vermogensbelasting en geen erf- of schenkbelasting. Wie fiscaal inwoner wil zijn, heeft een Tax Residency Certificate nodig: te krijgen na 183 dagen aanwezigheid, of na 90 dagen met een vaste woning en economische banden. Dat certificaat is uw bewijs tegenover de Nederlandse inspecteur dat u werkelijk weg bent.
De adder zit niet in de belasting maar in het erfrecht. Voor wie geen testament heeft, kunnen Sharia-beginselen bepalen wie wat erft. Een testament laten registreren bij het DIFC Wills Service Centre of in Abu Dhabi voorkomt dat.
Voor wie: ondernemers en werkenden met hoog inkomen. Adder: het erfrecht zonder testament, en de Nederlandse claims uit Deel I die gewoon doorlopen.
Qatar: nul, zelfs zonder btw
Qatar heft geen inkomstenbelasting voor particulieren, Qatari en expats gelijk. Er is geen belasting op koerswinst, geen vermogensbelasting en geen erf- of schenkbelasting — en, anders dan de VAE, in 2026 ook nog geen btw. Vennootschappen in buitenlandse handen betalen 10% winstbelasting. Verblijf loopt meestal via een werkgever; sinds 2026 bestaan er ook tienjarige verblijfsvergunningen voor ondernemers en bestuurders, en permanent verblijf is mogelijk via een investering van rond US$ 1 miljoen of na lang legaal verblijf.
Voor wie: professionals met een baan of bedrijf in Doha. Adder: uw verblijf hangt vaak aan uw werk of investering; wie die kwijtraakt, raakt zijn status kwijt.
Het Verenigd Koninkrijk: niet meer
Wie aan Londen denkt, kan stoppen. Het Britse non-dom-regime is op 6 april 2025 afgeschaft. Nieuwkomers krijgen vier jaar vrijstelling op buitenlands inkomen. Wie tien van de afgelopen twintig jaar in het VK woonde, valt onder de Britse erfbelasting van 40% op zijn wereldvermogen, met een staart tot tien jaar na vertrek. Voor de erfbelasting is het VK geen uitweg; het is een tweede Nederland, met een hoger tarief.
Deel III — De vergelijking
| Land | Erfbelasting kinderen | Inkomen / regeling | Vermogensbelasting | Instap |
|---|---|---|---|---|
| Nederland | 10% / 20% | tot 49,5% box 1; box 3 36% (2027: 35,5%) | via box 3 | — |
| België (Vl.) | 3% / 9% / 27% | meerwaarde 10% sinds 2026 | nee | laag |
| Portugal | 0% (familie vrij) | IFICI 20%, alleen bepaalde beroepen | nee | laag |
| Spanje (Madrid) | 99% korting | Beckham 24% (werkenden) | ja, solidariteitsheffing boven ca. € 3 mln | laag |
| Italië | 4% boven € 1 mln; vlaktaks: 0% buitenland | € 300.000 vast per jaar | vrij bij vlaktaks | hoog |
| Griekenland | 0% op buitenland bij non-dom | € 100.000 vast per jaar | nee | € 500.000 investering |
| Cyprus | geen | 0% dividend/rente, 17 jaar | nee | laag |
| Zwitserland | vrijwel overal vrij | forfait, basis min. CHF 435.000 | kantonnaal | hoog |
| Monaco | 0% rechte lijn | 0% (niet-Fransen) | nee | ca. € 500.000 deposito |
| VAE | geen | 0% | nee | middel |
| Qatar | geen | 0%, geen btw | nee | werk of investering |
| VK | 40% na 10 jaar verblijf | 4 jaar vrijstelling buitenland | nee | — |
Lees deze tabel altijd samen met Deel I. Voor een Nederlander telt de kolom "erfbelasting" pas na tien jaar. Tot die tijd betaalt zijn familie Nederlandse erfbelasting, verminderd met wat het nieuwe land heft.
Deel IV — Drie keukentafels
Abstracties beslissen niets. Drie situaties, met de variabelen die de uitkomst bepalen.
Het gepensioneerde stel. Afbetaald huis van € 450.000, spaargeld van € 200.000, twee pensioenen, twee kinderen. Bij het tweede overlijden in Nederland betaalt elk kind over € 325.000 nu circa € 43.900 erfbelasting. Vertrekken naar Portugal of Spanje kan die rekening na tien jaar wegnemen. Maar zij moeten het huis verkopen, tien jaar gezond blijven, en hun pensioen wordt in Portugal progressief belast zonder het oude voordeel. En er is een rekening die niemand aan de keukentafel meeneemt: de AOW. Vertrekken zij op 61 en 59, dan missen zij bij een AOW-leeftijd van 67 samen veertien jaar opbouw. Bij de AOW voor samenwonenden van € 1.139,39 per persoon per maand (juli 2026) kost dat hem circa € 137 en haar circa € 182 per maand, levenslang: samen ruim € 3.800 per jaar. Dat is te voorkomen met een vrijwillige verzekering, maar die kost ook premie. Voor hen is de belangrijkste variabele niet het tarief, maar de vraag of zij er willen wonen tot hun 70e. Is het antwoord nee, dan levert emigreren voor de erfbelasting niets op.
De dga. Een bv met € 3 miljoen aan waarde, opgebouwd in Nederland. Bij vertrek naar Cyprus of Dubai legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op over de waardegroei tot vertrek, die levenslang blijft staan en bij elk dividend naar rato wordt geïnd. Wat verandert: alles wat ná vertrek ontstaat, en de erfbelasting na tien jaar. Voor hem zijn de bepalende variabelen hoeveel waarde er nog bij komt en hoe lang hij leeft. Een dga die stopt, verkoopt of uitkeert, emigreert zichzelf zelden rijk.
De jonge ondernemer. Dertig jaar, weinig opgebouwd, plannen voor een nieuw bedrijf. Haar conserverende aanslag is klein, omdat er nog weinig waarde is. Vestigt zij zich in Cyprus, de VAE of Qatar, dan bouwt zij nieuwe waarde op buiten de Nederlandse claims. De tienjaarsregel voor de erfbelasting verloopt lang voordat hij ertoe doet. Voor haar is emigreren fiscaal het meest rendabel — en precies daarom het pijnlijkst voor Nederland. Het land verliest niet de rijken van vandaag, maar de vermogens van morgen.
Deel V — Als u gaat: de checklist
1. Ga echt. Uw woonplaats is een kwestie van feiten, niet van een adres. De inspecteur kijkt naar waar uw gezin woont, waar uw huis staat, waar uw leven zich afspeelt. Wie de helft van het jaar in Nederland blijft, is niet geëmigreerd.
2. Schrijf u uit en bewaar het bewijs. Uitschrijving uit de basisregistratie, een huur- of koopcontract, een belastingnummer en waar mogelijk een fiscaal woonplaatscertificaat van het nieuwe land.
3. Regel uw AOW en zorgverzekering in het eerste jaar. De vrijwillige AOW-verzekering kan alleen binnen een jaar na vertrek. Zoek vóór vertrek uit hoe u in het nieuwe land verzekerd bent voor zorg.
4. Laat de conserverende aanslag doorrekenen vóór u vertrekt. Met name bij een bv: de waardering op de vertrekdatum bepaalt de rest van uw leven.
5. Regel uw testament opnieuw. Binnen de EU kunt u onder de Europese Erfrechtverordening kiezen voor het recht van uw nationaliteit. Buiten de EU, zeker in de Golfstaten, is een lokaal geregistreerd testament geen luxe.
6. Schenk niet in het eerste jaar. De eenjaarsregel geldt voor iedereen. En voor Nederlanders loopt de tienjaarsregel voor schenkingen gewoon mee.
7. Reken de tien jaar. Zet in een spreadsheet wat u in Nederland zou betalen, wat u in het nieuwe land betaalt, en wat het vertrek kost: verhuizing, dubbele lasten, verkoopkosten van het huis, gemiste AOW-opbouw en een eigen zorgverzekering. Doe het voor drie scenario's: overlijden na drie, na zeven en na twaalf jaar.
8. Neem een adviseur in beide landen. De grootste fouten ontstaan tussen twee stelsels, niet binnen één.
Wat dit zegt over het stelsel
Leg de tabellen naast elkaar en de les is niet "ga weg". De les is wie wég kán. De jonge ondernemer met een nieuw bedrijf kan het. De familie met een vermogen van tientallen miljoenen kan het, met adviseurs, met tien jaar geduld, met een appartement in Monaco. Het gepensioneerde stel uit Amersfoort kan het nauwelijks: het moet zijn huis verkopen, zijn kinderen achterlaten en hopen dat het zeventig wordt.
Dat is precies het probleem dat dit blog sinds zijn eerste stuk beschrijft. Een belasting die de mobielen laat gaan en de gevestigden vasthoudt, raakt niet wie zij belooft te raken. Zij raakt wie blijft. En elke verhoging — zoals de bevriezing van de erfbelasting die gisteren werd aangenomen — maakt de rekensom aan de keukentafel in Amersfoort een beetje gunstiger voor vertrek, en de schatkist een beetje armer aan de mensen die zij het hardst nodig heeft.
Wie blijft, kan iets anders doen dan vertrekken: rekenen wat er nu al wordt geheven, de vrijstellingen benutten die er nog zijn, en bij de verkiezingen van maart 2027 laten zien dat de keukentafel ook een stembus heeft.
Een rechtvaardige samenleving tilt de onderkant op. Zij verbouwt geen rouw tot opbrengst — en zij jaagt niet de mensen weg die haar morgen moeten dragen.
Veelgestelde vragen
Betaal ik na emigratie nog Nederlandse erfbelasting?
Ja, als u de Nederlandse nationaliteit hebt en binnen tien jaar na vertrek overlijdt. Artikel 3 van de Successiewet doet dan alsof u nog in Nederland woonde. Voor schenkingen geldt bovendien voor iedereen een termijn van één jaar. Bij emigratie naar Curaçao is de termijn vijf jaar.
Wat gebeurt er met mijn bv als ik emigreer?
Over de waardegroei van een aanmerkelijk belang tot het moment van vertrek legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op. Voor wie na 15 september 2015 emigreerde, blijft die levenslang openstaan en wordt bij elk dividend naar rato geïnd. Waarde die na vertrek ontstaat, valt erbuiten.
Welke landen heffen geen erfbelasting voor kinderen?
Cyprus, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar heffen geen erfbelasting. Portugal stelt echtgenoten, kinderen en ouders vrij, Monaco heft 0% in de rechte lijn, en in vrijwel alle Zwitserse kantons erven kinderen belastingvrij. Voor een Nederlander telt dat pas na tien jaar buiten Nederland.
Bouw ik AOW op als ik emigreer?
Meestal niet. Voor elk jaar dat u buiten Nederland woont en niet verzekerd bent, wordt uw AOW levenslang met 2% gekort. U kunt de verzekering vrijwillig voortzetten bij de SVB als u dat binnen één jaar na vertrek aanvraagt; de premie lag in 2026 tussen ongeveer € 569 en € 5.693 per jaar.
Wat kost de Italiaanse en de Griekse vlaktaks?
In Italië betalen nieuwe inwoners vanaf 2026 € 300.000 per jaar op al hun buitenlandse inkomen, plus € 50.000 per familielid, voor maximaal vijftien jaar. Griekenland vraagt € 100.000 per jaar plus € 20.000 per familielid, met een investering van minimaal € 500.000 in Griekenland.
← alle stukken