Successiewet 1956 — tegenlezingVastgepind · democratie & belasting

DE VRIJSTELLING

Vastgepind · Belastingplan 2027

Nederland stemde rechts. Het Belastingplan 2027 is links.

11 november 2026 · leestijd 8 min · stand: woensdagavond, vóór de stemming van 12 november

Update 12 november 2026, 22.30 uur

De Tweede Kamer nam het amendement van PRO en Volt aan met 79 stemmen, en daarna het hele Belastingplan 2027 met 76 tegen 74. De VVD stemde tegen. Ook ChristenUnie, DENK, PvdD en 50PLUS stemden voor. Wat er precies is aangenomen en wat het kost: lees het stuk over de uitslag.

Woensdag 29 oktober 2025, negen uur 's avonds. In een rijtjeshuis in Apeldoorn kijkt een vrouw van zestig naar de exitpoll. Ze stemde VVD, net als haar man, om één reden: dat de overheid afblijft van het huis dat ze veertig jaar afbetaalden. De uitslag lijkt haar gelijk te geven. Rechts haalt ruim twee keer zoveel zetels als links. Ze gaat tevreden slapen.

Woensdag 11 november 2026, kwart over vier 's middags. Dezelfde vrouw krijgt een pushbericht. Het belastingplan voor volgend jaar wordt herschreven. Niet door de partij waarop zij stemde. Door twee partijen met samen 21 zetels — de ene verloor de verkiezing, de andere verdween bijna uit de Kamer.

Wat er die middag gebeurde, in één alinea: op 11 november 2026 sloten D66 en CDA, buiten coalitiepartner VVD om, een akkoord met PRO en Volt over het Belastingplan 2027. Volgens de NOS gaat er jaarlijks ongeveer € 1 miljard méér belasting naar vermogen en hetzelfde bedrag af van de belasting op werk. Betaald uit een hoger box 3-tarief, een aanpak van schenken op papier en een hogere erf- en schenkbelasting.

Wat de kiezer op 29 oktober zei

Tel de zetels. Niet die van de peilingen — die van de uitslag.

BlokPartijenZetels
RechtsPVV 26, VVD 22, JA21 9, FvD 7, BBB 4, SGP 371
MiddenD66 26, CDA 18, CU 3, 50PLUS 249
LinksGL-PvdA (nu PRO) 20, SP 3, PvdD 3, DENK 3, Volt 130

De indeling is van ons. Zet u het CDA rechts van het midden, dan wordt het verschil alleen groter. PVV, VVD, JA21 en FvD haalden samen ruim 41% van de stemmen. Links haalde 30 van de 150 zetels. GroenLinks-PvdA zakte van 25 naar 20, Volt van 2 naar 1. Dat is geen opdracht om het belastingstelsel naar links te draaien. Het is het tegendeel van een opdracht.

Wat de kiezer kreeg

Het kabinet-Jetten van D66, VVD en CDA heeft 66 zetels. Het is een minderheidskabinet: voor elke wet zoekt het steun in de oppositie. Woensdag zochten twee van de drie coalitiepartijen die steun links, buiten de derde om. VVD-leider Yeşilgöz was volgens Accountancy Vanmorgen "overvallen".

Nu de rekensom die niemand in Den Haag hardop maakt. D66, CDA, PRO en Volt hebben samen 65 zetels. Een meerderheid is 76. Het amendement haalt het dus alleen met nog meer fracties erbij — en de voor de hand liggende leveranciers zijn SP, PvdD, DENK en ChristenUnie. Zo wordt een verkiezing waarin links 30 zetels haalde, op het onderwerp dat gewone mensen het hardst voelen, omgezet in links beleid.

Maatregel (stand 11-11-2026)Wat het betekent
Box 3 boven € 60.000 voordeel38,5% (nu 36%)
Box 3 daaronder35,5%
Schenken op papierwordt aangepakt
Erf- en schenkbelastingomhoog
Doorschuifregeling bedrijfsopvolgingblijft
Verschuiving vermogen → arbeidca. € 1 miljard per jaar

Het oorspronkelijke voorstel van 3 november ging verder: 45% in box 3, een hoger box 2-tarief, en een leengrens bij de eigen bv van € 17.500 in plaats van € 500.000. Welke onderdelen overleven, stond woensdagavond niet vast. Lees ze als het menu, niet als de rekening.

Rechtmatig. En toch de kiezer aan de laars gelapt.

Eén ding vooraf: er is niets onwettigs gebeurd. Niemand fraudeerde, de Grondwet is niet geschonden, en in een evenredig stelsel wint geen blok ooit alles. Wie het tegendeel beweert, verliest het gesprek in de eerste zin.

Maar rechtmatig is het laagste station van de democratie, niet het eindstation. De kiezer stemt niet alleen op partijen. Hij stemt op wat die partijen daarna beloven samen te doen. In januari schreven D66, VVD en CDA een coalitieakkoord — het contract met de kiezers van alle drie. Volgens de NOS vindt de VVD dat het voorstel van PRO en Volt tegen die afspraken ingaat. Nog geen tien maanden na ondertekening zetten twee van de drie partners het opzij. Met partijen die de verkiezing verloren. Zonder de enige rechtse partij in het kabinet.

Dat is de democratie aan de laars lappen. Niet met een staatsgreep. Met een amendement op een woensdagmiddag. De kiezer die rechts stemde om zijn spaargeld en zijn huis te beschermen, krijgt het omgekeerde — van een kabinet waarin zijn eigen partij zit.

Het sterkste tegenargument, eerlijk

D66 kreeg de meeste stemmen, en D66 wilde zelf al lasten van arbeid naar vermogen verschuiven. Het CPB rekende vorig jaar door dat GroenLinks-PvdA, D66, CDA, ChristenUnie en Volt allemaal die kant op wilden. Samen hebben die vijf 68 zetels. Een deel van Nederland stemde dus wél voor precies dit.

Dat klopt. En juist daarom doet het coalitieakkoord ertoe. Na de verkiezing onderhandelden D66, VVD en CDA een compromis. Wie dat compromis openbreekt zodra het uitkomt, zegt tegen elke kiezer: uw stem telt tot de formatie, daarna niet meer. En 68 is geen meerderheid. Wie met de VVD buitenspel de route van de 68 kiest, kiest niet voor wat de meeste kiezers wilden. Hij kiest voor de route die net genoeg stemmen bij elkaar sprokkelt.

Wie de miljard werkelijk betaalt

"Miljonairsbelasting" klinkt als jacht en wijnkelder. Kijk naar de dekking. Een hogere erf- en schenkbelasting raakt elke familie boven de kindvrijstelling van € 26.230 — minder dan een tiende van een gemiddelde koopwoning. De aanpak van schenken op papier raakt precies de vrouw uit Apeldoorn: geen vrij vermogen, wel een afbetaald huis, en een notariële akte als enige manier om dat huis stukje voor stukje door te geven. Dat is het instrument van de middenklasse. De werkelijk grote vermogens zitten grotendeels in bv's en holdings, waar de doorschuifregeling blijft staan.

En het landt in een land dat al zwaar heft. Volgens de OESO haalde Nederland in 2023 38,5% van het bbp op aan belastingen en premies, tegen een OESO-gemiddelde van 33,9%. De euro die een gezin spaart, is hier al belast bij het verdienen, elk jaar in box 3, bij het uitgeven, en bij het nalaten: tot 20% voor een kind, tot 36% voor een kleinkind.

Wat er gebeurt als je het toch doet

Noorwegen verhoogde in 2022, onder een door Labour geleide regering, de vermogensbelasting naar 1,1%. Volgens cijfers van het Noorse ministerie van Financiën, gerapporteerd door Bloomberg, vertrokken in 2022 en 2023 samen 82 vermogende Noren, met circa 46 miljard kroon aan vermogen. De meesten naar Zwitserland. De middenklasse vertrok niet. Die kan dat niet. Die betaalt.

Wat u nu kunt doen

Donderdag 12 november stemt de Tweede Kamer. In december stemt de Eerste Kamer, waar een meerderheid niet zeker is. Dáár ligt uw kans. Mail de senatoren van VVD, CDA en D66 met één vraag: staat dit in het coalitieakkoord waarop uw kiezers vertrouwden — ja of nee? Heeft u een akte van schenking op papier, bespreek dan met uw notaris wat overgangsrecht voor u betekent. En lees onze open brief aan het kabinet over het verschil tussen rechtmatig en rechtvaardig regeren.

Een rechtvaardige samenleving tilt de onderkant op. Zij lapt niet de kiezer aan haar laars die haar daartoe de middelen gaf.

Veelgestelde vragen

Wat staat er in het akkoord over het Belastingplan 2027?

Op 11 november 2026 sloten D66 en CDA, zonder coalitiepartner VVD, een akkoord met PRO en Volt. Er wordt jaarlijks ongeveer € 1 miljard meer belasting geheven op vermogen en eenzelfde bedrag gaat af van de belasting op werk. De dekking komt volgens de NOS uit een hoger box 3-tarief, een aanpak van schenken op papier, een hogere erf- en schenkbelasting en een taakstelling op fiscale constructies.

Hoe hoog wordt het box 3-tarief in 2027?

Volgens de stand van 11 november 2026 gaat het tarief over voordeel uit sparen en beleggen boven € 60.000 naar 38,5%; daaronder daalt het naar 35,5%. Het huidige tarief is 36%. Het oorspronkelijke voorstel van PRO en Volt rekende nog met 45% boven € 80.578.

Wordt schenken op papier verboden?

Niet verboden, wel moeilijker. Het oorspronkelijke amendement wilde aflossingen op een uit vrijgevigheid erkende schuld onder voorwaarden belasten als schenking of erfenis, met overgangsrecht voor bestaande notariële akten. De precieze uitwerking in de definitieve versie stond bij publicatie nog niet vast.

Wanneer wordt over het Belastingplan 2027 gestemd?

Op 12 november 2026 nam de Tweede Kamer het amendement van PRO en Volt aan met 79 stemmen en het hele Belastingplan 2027 met 76 tegen 74; de VVD stemde tegen. Het plan moet nog door de Eerste Kamer, waar een meerderheid niet zeker is.

Hoeveel zetels hebben PRO en Volt?

PRO, de fusiepartij van GroenLinks en PvdA, kreeg bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 20 zetels (in 2023 nog 25). Volt zakte van 2 naar 1 zetel. Samen hebben zij 21 van de 150 zetels.

Heeft Nederland in 2025 rechts gestemd?

PVV, VVD, JA21, FvD, BBB en SGP haalden op 29 oktober 2025 samen 71 van de 150 zetels; GL-PvdA, SP, PvdD, DENK en Volt samen 30. D66, CDA, ChristenUnie en 50PLUS kwamen samen op 49. D66 kreeg de meeste stemmen en wilde, net als CDA, zelf ook meer belasting op vermogen.

Is het akkoord over het Belastingplan 2027 ondemocratisch?

Het is rechtmatig: er is geen wet of grondwetsartikel geschonden. De kritiek gaat over legitimiteit. D66 en CDA sloten het akkoord buiten coalitiepartner VVD om, en volgens de VVD gaat het in tegen het coalitieakkoord van januari 2026. D66, CDA, PRO en Volt hebben samen 65 zetels; voor een meerderheid van 76 zijn nog andere fracties nodig.

← alle stukken